Samsun-Ordu-Giresun hattında unutulan lakaplar

Samsun OLAY – Karadeniz’in sözlü kültürü yalnızca manilerde, türkülerde ve deyimlerde yaşamıyor. Yörelere özgü lakaplar da bölgenin sosyal hafızasında önemli bir yer tutuyor. Geçmişte şehir ve ilçeler arasındaki dostane rekabetler, meslekler, yöresel özellikler ve halk mizahı bu lakaplara yansıdı. Samsun’dan Giresun’a uzanan sahil boyunca halk arasında kullanılan bazı eski lakaplar şöyleydi:
Sahil boyunca kullanılan eski lakaplar
Samsun “Ormancı”, Çarşamba “Yorgancı”, Terme “Ördekçi”, Ünye “Bardakçı”, Fatsa “Batakçı”, Ordu “Kabakçı” ve Giresun “Sırgancı” olarak anılırdı. Giresun’un lakabı, ısırgan otu ile ilişkilendiriliyordu. Bu ifadeler çoğunlukla küçümseme amacı taşımıyordu. Aksine yöresel özelliklerden ve halkın ince mizahından doğuyordu.
Lakaplar gündelik hayatta nasıl kullanılırdı?
Kahvehanelerde, düğünlerde, yaylalarda ve imece sofralarında bu lakaplar tebessümle kullanılırdı. Karşılığında başka bir nükteli sözle cevap verilirdi. Böylece lakaplar, bölge insanı arasında bir tür şakalaşma ve iletişim aracı işlevi görürdü. Bu söyleyişler, aynı zamanda şehirler ve ilçeler arasındaki dostane rekabetin de izlerini taşırdı.
Unutulmaya yüz tutan kültürel miras
Bugün bu lakaplar büyük ölçüde unutulmaya yüz tutmuş durumda. Ancak bu lakaplar, Karadeniz’in sözlü tarihinin ve kültürel hafızasının küçük ama değerli izleri olarak öne çıkıyor. Çünkü geçmiş yalnızca arşivlerde saklı değildir. Geçmiş, halkın dilinde yaşayan kelimelerde, lakaplarda ve nüktelerde de kendini gösterir.
Hazırlayan: Tahsin BAYAR
Dahili Bağlantı: Canik Belediyesi yol çalışmaları
Giden Bağlantı: Türk Dil Kurumu resmi sitesi